Trzy branże, którym mówi się, że paszport ich nie dotyczy. Wszystkie trzy mają termin

Autor: Łukasz Głuch · 8 września 2026 · DPPera

Na polskim rynku krąży lista branż, którym cyfrowy paszport produktu rzekomo nie grozi. Zwykle wygląda tak: kosmetyki, sauny, AGD, oświetlenie, zabawki, kawa. Trzy pozycje z tej listy mają termin. Wiemy to dobrze, bo sami przepisaliśmy tę listę do własnych materiałów i musieliśmy się z tego wycofać.

Skąd bierze się ta lista

Nie z przepisu. Z materiałów sprzedażowych dostawców, którzy obsługują branże nieregulowane i chcą pokazać, kogo już mają w portfolio. To sensowne z ich strony i nie jest kłamstwem: producent sauny faktycznie może dziś kupić paszport bez żadnego obowiązku. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy taka lista wędruje dalej i zaczyna być czytana jako lista zwolnień z regulacji.

Sprawdziliśmy każdą pozycję w planie prac ESPR i w tabeli legislacji sektorowej z FAQ Komisji. Trzy okazały się nieprawdziwe.

AGD: to są produkty związane z energią

Plan prac ESPR na lata 2025-2030 wymienia produkty związane z energią jako osobną grupę, z aktami rozłożonymi na lata 2026-2029. Sprzęt gospodarstwa domowego mieści się w tej kategorii z definicji, bo pobiera energię i od lat podlega ekoprojektowi.

To znaczy dwie rzeczy naraz. Po pierwsze, producent pralek nie jest w tej samej sytuacji co producent sauny, mimo że obie branże na wielu listach lądują w jednym worku „bez terminu". Po drugie, akty dla tej grupy są rozpisane na cztery lata, więc konkretna podgrupa może dostać termin wcześniej albo później i sprawdzenie trzeba zrobić per kategoria wyrobu, a nie per branża.

Oświetlenie: dokładnie ta sama historia

Oświetlenie to podręcznikowy produkt związany z energią i jedna z pierwszych kategorii, jakie ekoprojekt objął jeszcze przed ESPR. Umieszczanie go na liście branż „bez obowiązku" jest po prostu pomyłką w czytaniu planu prac.

Warto to powiedzieć wprost także dlatego, że producenci oświetlenia mają zwykle lepszy start niż im się wydaje. Dane, które paszport będzie od nich chciał, w dużej części już istnieją w dokumentacji ekoprojektowej i w kartach katalogowych.

Zabawki: własne rozporządzenie, własna data

Zabawki nie są w planie prac ESPR i dlatego wypadają z każdej listy przepisanej z tego dokumentu. Mają natomiast własne rozporządzenie z paszportem. Tabela legislacji sektorowej w FAQ Komisji podaje dwie daty: rozporządzenie stosuje się od 1 sierpnia 2030, a delegacje w sprawie paszportu obowiązują od 1 stycznia 2026.

Te dwie daty bywają mylone, a znaczą co innego. Pierwsza to moment, od którego rozporządzenie zaczyna być stosowane do wyrobów. Druga to moment, od którego Komisja może wydawać akty w sprawie paszportu. Producent zabawek, który usłyszy „was to nie dotyczy", dostaje informację nieprawdziwą, tylko z inną datą niż branże z ESPR.

Szczegółowego zakresu, czyli tego, które zabawki i jakie pola, nie da się dziś podać, bo rozstrzygną to akty delegowane. Piszemy więc tylko to, co wiadomo, i mówimy wprost, gdzie kończy się nasza wiedza.

Co z tego zostaje na liście „bez terminu"

Po odjęciu trzech błędnych pozycji lista skraca się, ale za to jest prawdziwa. Kosmetyki, sauny i spa, wyposażenie wnętrz nie są w pierwszym planie prac i nie mają dziś terminu. Mogą trafić do kolejnego cyklu, ale nikt tego dziś nie wie.

Osobno stoi jedna grupa, przy której nie ma nawet takiej niepewności. Żywność i pasze są wyłączone z zakresu ESPR wprost, w artykule 1 ustęp 2 rozporządzenia. To nie jest „jeszcze nie", tylko „nie". Producentowi kawy nikt uczciwy nie napisze, że regulacja kiedyś dogoni jego branżę.

Pełne zestawienie obu list, tej z planu prac i tej z rozporządzeń sektorowych, opisaliśmy w tekście o tym, skąd biorą się kategorie cyfrowego paszportu.

Dlaczego prostujemy własny błąd publicznie

Bo pomyłka poszła w najgorszą możliwą stronę. Powiedzieć komuś, że go dotyczy, kiedy nie dotyczy, kosztuje jedną transakcję i trochę wstydu. Powiedzieć komuś, że go nie dotyczy, kiedy dotyczy, kosztuje jego termin.

Cała nasza robota polega na mówieniu klientowi, czego nie musi robić. Lista zwolnień jest w tym najważniejszym zdaniem i musi pochodzić z przepisu albo z dokumentu Komisji, nigdy z materiału konkurencji. Ta zasada obowiązuje u nas od dnia, w którym ten błąd wyszedł.

Jak sprawdzić własną branżę w pięć minut

• Zacznij od pytania o źródło energii. Jeśli Twój produkt pobiera prąd, gaz albo paliwo, prawie na pewno jest produktem związanym z energią i jest w planie prac, nawet jeśli nie ma osobnego wiersza w żadnej tabeli.
• Sprawdź, czy nie masz własnego rozporządzenia. Zabawki, wyroby budowlane, opakowania i surowce krytyczne mają paszporty poza ESPR. Jeśli Twój wyrób podlega któremuś z nich, plan prac ESPR nie jest Twoją tabelą.
• Do każdej daty przyjęcia aktu dolicz osiemnaście miesięcy. Dopiero ta liczba nadaje się do planu produkcji i do rozmowy z drukarnią etykiet.
• Poproś dostawcę o źródło. Jeśli przy dacie nie ma sygnatury inicjatywy ani odesłania do dokumentu Komisji, to nie jest kalendarz regulacyjny, tylko slajd.

FAQ