DPP w Polsce: nie ma polskiej ustawy o paszporcie i nie będzie potrzebna. Które przepisy obowiązują i kto skontroluje

Rozporządzenie o ekoprojekcie i rozporządzenie bateryjne to rozporządzenia, nie dyrektywy. Stosuje się je w Polsce wprost, bez ustawy wdrażającej, i wiążą w tej samej dacie co w Niemczech czy Hiszpanii. Polski ustawodawca ma w tym dwie rzeczy do zrobienia: wskazać organ, który kontroluje, i ustalić sankcje, bo tego wymaga art. 74 ESPR. Dopóki tego nie zrobi, Twoje terminy biegną tak samo. Ten tekst pokazuje, które przepisy obowiązują polską firmę dziś, czego brakuje po polskiej stronie i kto zapuka, gdy paszportu zabraknie.

Dlaczego nie czekasz na polską ustawę

Artykuł 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej rozstrzyga to jednym zdaniem: rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Dyrektywa wymaga polskiej ustawy, która ją przenosi. Rozporządzenie nie wymaga niczego, żeby zacząć obowiązywać.

Cztery akty, które budują cyfrowy paszport produktu, to wszystko rozporządzenia:

• Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR), rama ekoprojektu i paszportu, obowiązuje od 18 lipca 2024 r.
• Rozporządzenie (UE) 2023/1542, bateryjne, z paszportem baterii od 18 lutego 2027 r.
• Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1778 o rejestrze paszportów, stosowane od 6 sierpnia 2026 r.
• Rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR) o opakowaniach, ze swoim własnym oznakowaniem i nośnikiem danych.

Żaden z nich nie czeka na polską ustawę i żaden nie da się nią złagodzić. Można nią tylko dołożyć to, czego rozporządzenie nie reguluje: kary i urząd.

Jest za to drugi mechanizm, który realnie decyduje o Twojej dacie, i on też nie jest polski. Artykuł 9 ust. 1 ESPR mówi, że produkt można wprowadzić do obrotu wyłącznie wtedy, gdy dostępny jest paszport zgodny z aktem delegowanym dla danej grupy produktów. Dopóki dla Twojej kategorii nie ma aktu delegowanego, nie ma obowiązku paszportu, i to niezależnie od tego, co uchwali Sejm. Wyjątkiem są baterie, którym datę daje wprost rozporządzenie bateryjne.

Co polska ustawa faktycznie doda

Artykuł 74 ust. 1 ESPR: państwa członkowskie ustanawiają przepisy o sankcjach za naruszenia rozporządzenia, mają one być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, a państwo niezwłocznie powiadamia o nich Komisję. Ustęp 2 wylicza, co sankcja ma uwzględniać: charakter, wagę i czas trwania naruszenia, jego umyślność, sytuację finansową odpowiedzialnego i korzyść ekonomiczną z naruszenia.

Druga rzecz to organ. Procedury nadzoru rynku są unijne i opisane w art. 68-71 ESPR: koordynacja w grupie ADCO, procedura postępowania z produktem stwarzającym zagrożenie na poziomie krajowym, unijna procedura ochronna i niezgodność formalna. Wykonuje je jednak organ krajowy, wyznaczony przez państwo członkowskie zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/1020 o nadzorze rynku.

Który to organ w Polsce, wskaże polska ustawa. Na dzień publikacji tego tekstu nie potwierdziliśmy źródłem, że taki przepis już istnieje dla ESPR, więc nie podajemy nazwy urzędu. Kiedy przepis się pojawi, będzie w Dzienniku Ustaw, a projekt wcześniej w Rządowym Centrum Legislacji. To jedna z niewielu rzeczy w tym temacie, którą trzeba sprawdzać po polsku, a nie po unijnemu.

Trzecia rzecz działa już dziś i nie wymaga żadnej ustawy: artykuł 76 ESPR daje konsumentowi roszczenie o szkodę wobec producenta, a jeśli producent nie ma siedziby w Unii, wobec importera. To odpowiedzialność cywilna, nie administracyjna, i egzekwuje się ją w polskim sądzie na podstawie unijnego przepisu.

Co już obowiązuje polską firmę

Trzy daty, które minęły albo są pewne. Warto je rozróżnić, bo w wyszukiwarce zlewają się w jedno.

• 19 lipca 2026 r., zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży i obuwia. Artykuł 25 ust. 1 ESPR z załącznikiem VII. Mikro i małe firmy są wyłączone, średnie wchodzą 19 lipca 2030 r., duże obowiązuje od zeszłego lipca. To pierwszy obowiązek ESPR, który realnie gryzie polskie marki i sieci, i on nie ma nic wspólnego z paszportem.
• 20 lipca 2026 r., rejestr Komisji działa. Artykuł 13 ESPR kazał go zbudować do 19 lipca 2026 r., rozporządzenie 2026/1778 opisuje zasady. Rejestr przechowuje niepowtarzalne identyfikatory, kod towaru dla produktów dopuszczanych do obrotu i identyfikatory baterii z art. 77 ust. 3 rozporządzenia bateryjnego. To katalog identyfikatorów, nie magazyn Twoich danych, i jego uruchomienie nie jest obowiązkiem dla firm. Pisaliśmy o tym w dniu startu i po zalogowaniu się do środka.
• 18 lutego 2027 r., paszport baterii. Data z rozporządzenia bateryjnego, nie z aktu delegowanego, więc nie przesuwa jej spóźnienie Komisji z innymi aktami. Dotyczy baterii przemysłowych powyżej 2 kWh, baterii do pojazdów elektrycznych i baterii LMT.

Twój termin zależy od kategorii, nie od kraju

To jest sedno, którego nie widać w zapytaniu „DPP w Polsce”. Nie ma polskiego kalendarza DPP. Jest kalendarz unijny per grupa produktów i polska firma siedzi w nim dokładnie tam, gdzie jej produkt.

• Baterie: 18 lutego 2027 r., data pewna.
• Tekstylia i odzież: akt delegowany spodziewany w 2027 r., obowiązek realnie 2028-2029. Data oczekiwana, nie pewna.
• Żelazo i stal: pierwszy produktowy akt delegowany ESPR, konsultacje zamknięte 12 sierpnia 2026 r., przyjęcie oczekiwane.
• Meble, materace, opony, aluminium, produkty ICT: dalej w planie prac, obowiązki po 2028 r.

Pełne zestawienie z podziałem na daty pewne i oczekiwane prowadzimy na stronie branż i terminów, a mechanizm liczenia terminu tłumaczy tekst DPP: od kiedy.

Sprzedajesz na Allegro albo Zalando. Kto odpowiada za paszport

Paszport ma podmiot, który wprowadza produkt do obrotu w Unii. W praktyce oznacza to trzy sytuacje, w których polskie firmy lądują najczęściej.

• Szyjesz albo produkujesz w Polsce. Jesteś producentem, paszport jest Twój, razem z odpowiedzialnością za poprawność danych z art. 9 ust. 1: dane mają być poprawne, pełne i aktualne.
• Sprowadzasz z Chin albo Turcji pod własną marką. Jesteś importerem i to Ty wprowadzasz produkt do obrotu w Unii. Paszport jest Twój, nawet jeśli dane pochodzą od fabryki. Dostawca spoza Unii nie przejmie tego obowiązku.
• Sprzedajesz cudzy towar w swoim sklepie albo na platformie. Jesteś dystrybutorem. Nie tworzysz paszportu, ale musisz umożliwić do niego dostęp, bo art. 9 ust. 2 lit. e każe aktowi delegowanemu określić, jak paszport ma być dostępny dla klienta zanim ten zwiąże się umową, także przy sprzedaży na odległość. W praktyce: link albo kod w karcie produktu, nie dopiero w paczce.

Kto dokładnie i kiedy, rozpisaliśmy w tekście kogo dotyczy DPP.

Co myli wyszukiwarka

Trzy zdania, które krążą po polskim internecie i są nieprawdziwe albo przekręcone.

• „DPP obowiązuje od 2026 roku”. Nie. W 2026 r. ruszyła infrastruktura, czyli rejestr, i weszły przepisy o jego działaniu. Obowiązek dla produktu przychodzi z aktem delegowanym dla jego grupy, a dla baterii z rozporządzenia bateryjnego.
• „Trzeba się zarejestrować w rejestrze DPP”. Nie dziś. Rejestracja paszportu w rejestrze jeszcze nie działa, co sprawdziliśmy, przechodząc przez weryfikację. Sama weryfikacja podmiotu jest możliwa i wymaga kwalifikowanej pieczęci elektronicznej.
• „Potrzebny jest kod GS1”. Nie zawsze. Normy dopuszczają inne schematy identyfikatorów, a GS1 Digital Link jest jedną z opcji, nie warunkiem. Sprawdzaliśmy to w normach w tekście czy potrzebujesz GS1.

Jak sprawdzić to samemu

Teksty rozporządzeń są bezpłatne w EUR-Lex: ESPR 2024/1781, rozporządzenie bateryjne 2023/1542 i rozporządzenie o rejestrze 2026/1778. Polskie akty i projekty: Internetowy System Aktów Prawnych na isap.sejm.gov.pl oraz Rządowe Centrum Legislacji na legislacja.rcl.gov.pl. Stan prac Komisji nad aktami delegowanymi sprawdzisz w rejestrze inicjatyw, a jak złożyć do nich opinię, opisaliśmy krok po kroku.

Co zrobić w tym tygodniu

• Ustal swoją kategorię i termin na stronie branż i terminów. To jedno zdanie w notatce, a decyduje o wszystkim dalej.
• Sprawdź, czy dotyczy Cię zakaz z art. 25. Jeśli jesteś dużą firmą i niszczysz niesprzedaną odzież albo obuwie, to nie jest temat na 2028 r., tylko na teraz.
• Ustal, kim jesteś w łańcuchu: producentem, importerem czy dystrybutorem. Od tego zależy, czy paszport jest Twój, czy cudzy.
• Zrób jeden paszport na próbę, żeby zobaczyć, jakich danych brakuje w Twoich plikach. Nasz generator podglądu robi to bez konta w kilka minut.

FAQ

ŁG

Łukasz Głuch

Buduje DPPera, narzędzie do cyfrowych paszportów produktu dla małych i średnich firm. Czyta akty delegowane, żebyś Ty nie musiał. Pisze o tym, co sprawdził w rejestrze, nie o tym, co obiecują dostawcy.

LinkedIn