Dwa miesiące po terminie zasady dostępu do paszportu baterii mają projekt. Mówi, kto może zajrzeć, ale nie jak to udowodnić

19 października 2026 r. Komisja opublikowała projekt aktu wykonawczego, którego art. 77 ust. 9 rozporządzenia bateryjnego wymagał do 18 sierpnia 2026 r.: kto jest osobą mającą uzasadniony interes w dostępie do zastrzeżonych części paszportu baterii i co taka osoba może z tymi danymi zrobić. Projekt ma pięć stron i trzy artykuły, a opinie można zgłaszać do 16 listopada 2026 r. Pisaliśmy o tym akcie trzy razy, kiedy go nie było: dwanaście dni przed terminem, w dniu, w którym termin minął, i kiedy licznik opinii pokazywał zero. Tu jest to, co projekt naprawdę mówi.

Co rozporządzenie ustaliło już wcześniej

Art. 77 ust. 2 wyznacza trzech odbiorców. Załącznik XIII pkt 1 jest publiczny. Pkt 2 i 3 są dla jednostek notyfikowanych, organów nadzoru rynku i Komisji. Pkt 2 i 4 są dla osób fizycznych lub prawnych mających uzasadniony interes, i to tylko w dwóch celach: demontażu, środków bezpieczeństwa i składu, żeby podmioty zajmujące się naprawami, regeneracją, drugim cyklem życia i recyklingiem mogły prowadzić swoją działalność; oraz, w przypadku poszczególnych baterii, potrzeb nabywcy baterii albo stron działających w jego imieniu, żeby baterię można było udostępnić niezależnym agregatorom energii lub uczestnikom rynku energii.

Pkt 2 opisuje model baterii: a) szczegółowy skład, w tym materiały katody, anody i elektrolitu; b) numery komponentów i dane kontaktowe źródeł części zamiennych; c) informacje o demontażu, takie jak widoki rozebranego zestawu, sekwencje demontażu, techniki łączenia i narzędzia; d) środki bezpieczeństwa. Pkt 4 opisuje konkretną sztukę: wartości parametrów wydajności i trwałości przy wprowadzeniu do obrotu i przy każdej zmianie statusu, stan zdrowia, sam status (oryginalna, przeznaczona do wykorzystania do innych celów, ponownie wykorzystana, poddana regeneracji, zużyta) oraz dane z użytkowania, takie jak cykle, negatywne zdarzenia, temperatury i stan naładowania. W tabeli wytycznych Komisji część modelowa to pola 45 do 50, razem ze sprawozdaniami z testów z pkt 3, a część dotycząca sztuki to pola 51 do 71. W październiku policzyliśmy je wiersz po wierszu.

Rozporządzenie zostawiło otwarte jedno: kto dokładnie ma uzasadniony interes. To jest zadanie aktu z art. 77 ust. 9.

Kto co dostaje według projektu

Art. 1 projektu rozbija pkt 2 na litery i każdej literze przypisuje własną listę osób. Art. 2 mówi, co te osoby mogą z danymi zrobić.

Dwie grupy są nowe w porównaniu z rozporządzeniem. Ośrodki kształcenia zawodowego pojawiają się, bo według motywu 1 są, obok podmiotów zmieniających przeznaczenie baterii, kluczowymi operatorami drugiego cyklu życia. Zakłady przetwarzania pojazdów i zużytego sprzętu pojawiają się tylko przy środkach bezpieczeństwa, bo bateria zwykle trafia do nich w samochodzie albo w urządzeniu. Jednej grupy celowo brakuje: producenta, organizacji odpowiedzialności producentów albo podmiotu gospodarującego odpadami, który po zmianie statusu baterii na zużytą przejmuje odpowiedzialność za paszport na podstawie art. 77 ust. 7. Motyw 2 mówi, że mają one cały paszport i nie trzeba ich wymieniać.

Trzy rozstrzygnięcia na pięciu stronach

Klucz do danych konkretnej baterii ma nabywca. Pkt 4, czyli część ze stanem zdrowia i historią użytkowania, dostaje nabywca i każdy, kto działa w jego imieniu, i nikt inny z listy. Serwis albo firma dająca bateriom drugie życie dostanie stan zdrowia baterii przez właściciela, a nie z własnego prawa. Motyw 4 dodaje, że przy odsprzedaży nabywca może pokazać dane potencjalnym kupującym i że potrzebuje też numerów komponentów i źródeł części zamiennych, także do prostych napraw we własnym zakresie. Skład i informacje o demontażu nabywcy natomiast nie dostają. To był sporny punkt: dokument roboczy, który Komisja udostępniła zainteresowanym stronom w maju 2026 r., miał wariant dający nabywcom skład i dane o demontażu, a EUROBAT, stowarzyszenie producentów baterii samochodowych i przemysłowych, napisał 27 maja, że sam dowód zakupu nie wystarcza do dostępu do informacji poufnych. Projekt idzie tą drogą w pkt 2, a w pkt 4 pójść nie może, bo to samo rozporządzenie wiąże dane konkretnej baterii z nabywcą.

Środki bezpieczeństwa stają się w praktyce publiczne. Art. 2 ust. 5 pozwala każdemu, kto ma dostęp do pkt 2 lit. d, korzystać z tych informacji, pobierać je, udostępniać, publikować i ponownie wykorzystywać bez ograniczeń. Motyw 3 podaje powód: informacje o środkach bezpieczeństwa nie są wrażliwe handlowo, a potrzebuje ich wielu operatorów. Załącznik XIII nadal wymienia je wśród danych zastrzeżonych, ale skoro każdy recykler może je opublikować, trzymanie ich za logowaniem niczego nie chroni.

Dostęp ma cel i termin ważności. Według art. 2 ust. 1 dane z pkt 2 lit. a do c oraz pkt 4 wolno wykorzystać tylko do oceny stanu, wartości rezydualnej i przydatności baterii do dalszego użytku albo do naprawy, przygotowania do ponownego użycia lub zmiany przeznaczenia, zmiany przeznaczenia, regeneracji lub recyklingu, albo do wyboru między nimi. Nabywca może dodatkowo użyć pkt 4, żeby udostępnić baterię niezależnym agregatorom lub uczestnikom rynku (art. 2 ust. 2). Pobieranie jest dozwolone, ale danych nie wolno przechowywać dłużej, niż to konieczne (art. 2 ust. 3). Udostępnianie i publikowanie jest zakazane poza przypadkami z tabeli (art. 2 ust. 4), a podmiot, który wprowadził baterię do obrotu, może zgodzić się na więcej (art. 2 ust. 4 lit. e).

Czego projekt nie rozstrzyga

• Jak ktokolwiek udowadnia, kim jest. Projekt nazywa role. Nie mówi, jak serwis wykazuje, że jest serwisem, jak nabywca wykazuje, że kupił baterię, ani kto to sprawdza. Art. 78 lit. f wymaga, żeby prawa dostępu wynikały z załącznika XIII i z tego aktu, więc akt definiuje teraz role, a bramkę zostawia temu, kto prowadzi paszport. Norma EN 18239 o zarządzaniu prawami dostępu została opublikowana przez CEN 16 września 2026 r. i nie jest przywołana w Dzienniku Urzędowym, więc stosowanie jej nie daje domniemania zgodności.
• Kto jest nabywcą po pierwszej sprzedaży. Ani rozporządzenie, ani projekt nie definiują „nabywcy”. Bateria w używanym samochodzie, w leasingowanym wózku widłowym albo we flocie zmienia właściciela; projekt pozwala nabywcy pokazać dane potencjalnym kupującym, ale nie mówi, jak dostęp przechodzi na kolejnego właściciela.
• Od kiedy się stosuje. Art. 3 przewiduje wejście w życie dwudziestego dnia po publikacji, bez okresu przejściowego i bez osobnej daty stosowania. Rejestr nadal planuje przyjęcie w IV kwartale 2026 r. Data paszportu od tego nie zależy: 18 lutego 2027 r. wynika z art. 77 ust. 1.
• Czegokolwiek w treści. Załącznik XIII się nie zmienia. Projekt rozstrzyga, kto otwiera którą szufladę, a nie co w niej leży.

Co to znaczy dla systemu paszportów

Większość narzędzi do paszportów ma jedną warstwę zastrzeżoną dla osób z uzasadnionym interesem i jedną dla organów. Według projektu to za mało. W części zastrzeżonej powstaje czterech odbiorców:

• skład i demontaż (pkt 2 lit. a i c) dla napraw, drugiego życia i recyklingu, bez nabywcy;
• numery komponentów i źródła części (pkt 2 lit. b) dla naprawiających, regenerujących i zmieniających przeznaczenie, a do tego dla nabywcy;
• środki bezpieczeństwa (pkt 2 lit. d) dla szerszego kręgu, bez ograniczeń publikacji;
• konkretna bateria (pkt 4) tylko dla nabywcy i jego pełnomocników.

Jeśli Twój system zapisuje przy każdym polu punkt i literę załącznika, przypisanie ich do tych odbiorców to konfiguracja. Jeśli zapisuje jedną flagę „zastrzeżone”, to przebudowa. Ograniczenie celu dokłada drugie wymaganie: rejestr odczytów, który zapisuje nie tylko, kto zajrzał, ale też w jakim zadeklarowanym celu, bo art. 2 ust. 1 robi z celu warunek dostępu.

Dla jasności: w DPPerze zastrzeżone pola baterii leżą dziś w dwóch warstwach, jednej dla organów i jednej dla serwisu i recyklingu, a dopóki nie ma ról, może je odczytać każdy zalogowany użytkownik, przy czym każdy odczyt jest rejestrowany. Projekt pokazuje, jak ta druga warstwa będzie musiała się podzielić.

Co zgłosić przed 16 listopada

Opinie składa się na stronie Have Your Say inicjatywy 16473; we wrześniu opisaliśmy, jak to zrobić. Rano 23 października opinii było dziesięć, mniej więcej połowa od firm tworzących oprogramowanie do paszportów albo do danych o bateriach, a najczęstszy wątek to ten opisany wyżej: weryfikacja ról. Punkty, które warto podnieść, jeśli budujesz albo kupujesz paszporty baterii:

• wskazanie, choćby orientacyjne, jak weryfikować role, albo wprost zapis, że metodę wybiera i dokumentuje podmiot gospodarczy;
• definicja nabywcy i zasada przekazania dostępu do pkt 4 kolejnemu właścicielowi;
• jasny zapis, że podmiot może umieścić środki bezpieczeństwa z pkt 2 lit. d bezpośrednio w publicznej części paszportu, zamiast liczyć na to, że opublikuje je ktoś inny;
• kilka miesięcy między publikacją a stosowaniem, żeby systemy dostępu zbudowane na samym załączniku XIII dało się dostosować.

Czym to nie jest

To nie jest akt przyjęty. To projekt służb Komisji z adnotacją, że nie przedstawia stanowiska Komisji, a motyw 6 pokazuje, że przed przyjęciem przejdzie przez komitet ustanowiony art. 39 dyrektywy ramowej o odpadach. Listy mogą się zmienić.

To nie jest przesunięcie terminu. Nic w projekcie nie rusza 18 lutego 2027 r.

To nie dotyczy baterii przenośnych. Paszport mają tylko baterie LMT, baterie do pojazdów elektrycznych i baterie przemysłowe o pojemności powyżej 2 kWh.

Jak sprawdzić to samemu

Rozporządzenie jest bezpłatne pod adresem https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1542/oj/pol; przywołane przepisy to art. 77 ust. 2, 7 i 9, art. 78 lit. f oraz załącznik XIII pkt 2 do 4. Wpis w rejestrze z projektem, sygnatura Ares(2026)9814179 z 19 października 2026 r., oknem opinii i licznikiem jest pod adresem https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/brpapi/groupInitiatives/16473?language=EN. Uwagi EUROBAT z 27 maja 2026 r. do dokumentu roboczego są opublikowane na eurobat.org. Wszystko powyżej to stan na 23 października 2026 r.

Co zrobić w tym tygodniu

• Oznacz każde zastrzeżone pole punktem i literą załącznika: 2a, 2b, 2c, 2d, 3 albo 4. Właśnie po tym oznaczeniu akt dzieli dostęp.
• Ustal, kto u Ciebie odpowiada na „jestem nabywcą”: sieć dealerów, klient flotowy, firma leasingowa. Projekt w praktyce zostawia to Tobie.
• Napisz środki bezpieczeństwa tak, żeby dało się je spokojnie opublikować, bo według projektu każdy, kto je dostanie, może to zrobić.
• Zapytaj dostawcę paszportów, czy jego model dostępu pozwala otworzyć pkt 4 jednemu wskazanemu klientowi bez otwierania go każdemu serwisowi.

FAQ

Łukasz Głuch

Buduje DPPera, narzędzie do cyfrowych paszportów produktu dla małych i średnich firm. Czyta akty delegowane, żebyś Ty nie musiał. Pisze o tym, co sprawdził w rejestrze, nie o tym, co obiecują dostawcy.

LinkedIn